انتخاب متریال مناسب برای تیغه چینی و دیوارهای پیرامونی، دیگر صرفا یک تصمیم ساده برای جدا کردن فضاهای داخلی ساختمان نیست؛ بلکه یک متغیر کلیدی در مهندسی ارزش، طراحی لرزه ای و مدیریت هزینه های کل پروژه است. سال ها استفاده از مصالح سنتی نظیر آجر فشاری و بلوک های سفالی نشان داد که وزن تحمیل شده به اسکلت و ضعف های حرارتی این مصالح، هزینه های پنهان سنگینی را به مالکان تحمیل می کند. امروزه بلوک سبک به عنوان یک استاندارد قطعی در مهندسی ساختمان جایگزین متریال سنتی شده است و نقش اساسی در بهینه سازی مقاطع سازه ای ایفا می کند. با این حال، تنوع محصولات موجود در بازار و تفاوت کیفیت کارخانه های تولیدی، نیازمند آگاهی دقیق فنی پیش از ثبت سفارش است. در این مطلب تخصصی، کلیه ابعاد مهندسی، اقتصادی و اجرایی این مصالح نوین را به همراه تجارب کارگاهی بررسی می کنیم تا تصمیمی دقیق و مطمئن برای پروژه خود بگیرید.
بلوک سبک چیست؛ مبانی فیزیکی، مهندسی و مشخصات فنی استاندارد
بلوک سبک به المان های پیش ساخته ای اطلاق می شود که وزن حجمی یا همان چگالی خشک آن ها به طور مشخص کمتر از بتن معمولی و آجر سفالی طراحی شده است. از دیدگاه علم متالورژی و مهندسی مصالح، کاهش وزن در این قطعات نه از طریق ضعیف کردن ملات پایه، بلکه از مسیر حبس ساختار یافته منافذ میکروسکوپی هوا یا بهره گیری از سبک دانه های طبیعی و صنعتی محقق می گردد. این منافذ سلولی به گونه ای در سراسر بافت محصول آرایش یافته اند که پیوستگی و استحکام فشاری ساختار حفظ شود و بار مرده دیوار به کمترین حد ممکن تقلیل یابد. رعایت الزامات سخت گیرانه در توزیع این تخلخل ها، تفاوت اصلی یک مصالح ممتاز مهندسی با محصولات کارگاهی بی کیفیت است.
در مقایسه های آزمایشگاهی، بتن سنتی وزنی در حدود ۲۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب دارد و آجر سفالی پخته شده به همراه ملات ماسه سیمان فضایی با چگالی نزدیک به ۱۷۰۰ تا ۱۸۰۰ کیلوگرم را اشغال می کند. این در شرایطی است که بلوک سبک استاندارد بسته به نوع فرآوری، چگالی کنترل شده ای در بازه ۴۰۰ تا حداکثر ۱۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب به ثبت می رساند. این تفاوت چشمگیر فیزیکی، بار وارده بر تیرها و دال های طبقات را تا ۶۰ درصد پایین می آورد و گشتاور لرزه ای ساختمان را به میزان محسوسی کاهش می دهد. خط تولید صنعتی کارخانه آذربان بلوک با اعمال محاسبات دقیق در مرحله توزین مواد اولیه، محصولی پایدار و کاملا یکنواخت از نظر چگالی و مقاومت به دست مهندسان می رساند.
بر خلاف تصور عموم، سبکی ساختار به معنای افت دوام محصول در برابر تنش های محیطی نیست؛ بلکه مهندسی ساختار این امکان را پدید آورده تا مقاومت فشاری کنترل شده ای مطابق استانداردهای ملی برای دیوار غیر باربر به دست آید. بلوک های استاندارد افزون بر این، به واسطه سطح صیقلی تر و ابعاد یکنواخت تر، نیاز به لایه های ضخیم ملات و اندودکاری های سنتی را از بین می برند. این ویژگی ها باعث می شود که کیفیت سازه در طول چرخه بهره برداری دچار افت نشود و پایداری لایه های پیرامونی در برابر تغییرات اقلیمی تضمین گردد.
تفاوت های ساختاری و عملکردی بلوک سبک با مصالح سنتی
آجر سفالی و بلوک های سنتی به علت روش های تولید حرارتی سنتی و قالب گیری های ناپایدار، همیشه با انحراف ابعادی، شکم دادگی و ناصافی سطح به کارگاه می رسند. این ناصافی های هندسی استادکاران را ناچار می کند برای تراز کردن رج های دیوار، از ملات ماسه سیمان با ضخامت ۲ تا ۳ سانتی متر استفاده نمایند که خود عامل افزایش وزن و طولانی شدن زمان خشک شدن ملات است. علاوه بر این، در مراحل نازک کاری نیز ضخامت ملات گچ و خاک برای پوشش این اعوجاج ها تا چند برابر افزایش می یابد و بار مرده ساختمان را مجددا بالا می برد.
در نقطه مقابل، بلوک سبک با بهره مندی از خطوط برش تمام اتوماتیک با سیم های مخصوص دارای دقت ابعادی در مقیاس میلی متر است که گونیا بودن کامل دیوار را به همراه دارد. به کارگیری چسب های نازک پلیمری با ضخامت تقریبی ۲ تا ۳ میلی متر به جای ملات ماسه سیمان سنتی، نه تنها پیوند شیمیایی قدرتمندتری در درزها برقرار می کند، بلکه پدیده پل حرارتی را در بدنه دیوار به صفر نزدیک می سازد. همین یکدستی سطح موجب می شود لایه های پوششی بعدی مانند اندود گچ یا سیمانکاری با حداقل ضخامت ممکن اجرا شوند و هزینه های تامین مصالح پایه ای را به شکل ملموسی کنترل کنند.
از منظر انتقال ارتعاشات و تبادل حرارت نیز مصالح قدیمی به دلیل یکپارچگی صلب و عدم تخلخل موثر، رسانای شدید گرما و صوت به شمار می روند و زمینه اتلاف انرژی را فراهم می آورند. در حالی که سلول های هوای محبوس در مغز بلوک سبک مانند یک سد نفوذ ناپذیر عمل می کنند و مانع از هدر رفت انرژی حرارتی و برودتی فضاهای مسکونی و اداری می گردند. به کارگیری این نوع مصالح مهندسی، محیطی پایدارتر، ایمن تر و منطبق بر رویکردهای مدرن ساخت و ساز سبز پدید می آورد.
انواع بلوک سبک در صنعت ساختمان و مقایسه جامع عملکردی
بلوک بتنی هوادار اتوکلاو شده یا AAC
بلوک بتنی هوادار اتوکلاو شده که در بازار مصرف با عناوینی نظیر هبلکس شناخته می شود، پیشرفته ترین نمونه بلوک سبک بر پایه فناوری اتوکلاو در سراسر جهان است. مواد خام اولیه تشکیل دهنده این بلوک شامل سیلیس دانه بندی شده، سیمان پرتلند، آهک هیدراته، آب و مقدار معینی پودر میکرونیزه آلومینیوم است که درون میکسرهای دور بالا با نظارت دقیق آزمایشگاهی ترکیب می گردند. واکنش شیمیایی میان آلومینیوم و آهک سبب تصاعد گاز هیدروژن و ایجاد ساختاری متخلخل و اسفنجی شبیه کیک در ملات روان می شود.
پس از گیرش اولیه و برش کیک بتنی با سیستم سیم برش با دقت میلی متری، بلوک ها وارد مخازن اتوکلاو می گردند تا در فشار بخار اشباع معادل ۱۲ اتمسفر و دمای نزدیک به ۱۹۰ درجه سانتی گراد به مدت حدود دوازده ساعت پخته شوند. این فرآیند فرآوری هیدروترمال، واکنش بلوری توبورمورایت را کامل می کند و سبب مقاومت فشاری پایدار و جمع شدگی بسیار ناچیز در محصول نهایی می شود. آذربان بلوک این رده از مصالح را با رعایت بالاترین معیارهای استاندارد ملی شماره ۸۵۹۳ عرضه می کند تا سطحی صاف، لبه هایی کاملا تیز و کیفیتی همگن در پروژه ها تضمین گردد.
بلوک سبک سنگدانه ای لیکا
بلوک لیکا با استفاده از سنگدانه های رس منبسط شده که در کوره های گردان با حرارت بیش از ۱۲۰۰ درجه سانتی گراد پخته می شوند، فرآوری می گردد. حرارت بالا باعث خروج گازها و ایجاد مغزی زبر، تیره و متخلخل درون دانه های رس می شود که سطحی سخت و سرامیکی به خود می گیرند. ترکیب این سبک دانه های منبسط با سیمان و آب درون قالب های ویبره ای صنعتی، بلوک هایی مقاوم با چگالی خشک بین ۷۰۰ تا ۱۱۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب تولید می کند.
مقاومت شیمیایی عالی در محیط های اسیدی و بازی و گیرایی ملات مناسب، از مشخصه های فنی شناخته شده این محصول در پروژه های گوناگون است. با این وجود، به سبب ماهیت دانه بندی و فرآیند تولید بلوک سبک لیکا، تلورانس ابعادی آن در مقایسه با بلوک های برش خورده اتوکلاو بیشتر است و استادکار برای چیدن آن عموما نیاز به ملات بستر سنتی یا چسب های با ضخامت متوسط دارد. همچنین سطح نهایی این بلوک برای رسیدن به صافی ایده آل، به لایه ضخیم تری از اندود گچ و خاک نیازمند است.
بلوک سبک با سنگدانه های پوکه معدنی
این بلوک از ترکیب سیمان پرتلند با پوکه های آتشفشانی طبیعی نظیر پوکه های مناطق قروه، بستان آباد یا تبریز به دست می آید که بر اثر فعالیت های طبیعی آتشفشانی به وجود آمده اند. ساختار توخالی این سنگ های طبیعی باعث می شود چگالی قطعه دیواری در محدوده ۱۱۰۰ تا ۱۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب قرار گیرد که از بتن معمولی کمتر اما از هبلکس سنگین تر است. به علت در دسترس بودن منابع معدنی در ایران، این دسته از بلوک ها همواره در رده مصالح اقتصادی با قیمت اولیه پایین تر دسته بندی می شوند.
از نظر کارایی، بلوک پوکه معدنی گزینه مناسبی برای اسکلت های فلزی یا بتنی استاندارد در پروژه هایی با بودجه محدود به شمار می رود. اما باید در نظر داشت که افت خواص عایق حرارتی، وزن مرده بالاتر نسبت به AAC و وزن بالاتر در حمل طبقات از جمله محدودیت های آن است. همچنین تلورانس ابعادی در نمونه های کارگاهی نیازمند نظارت بر شاقول بندی دقیق تر است تا مصرف گچ روی کار بیش از اندازه افزایش نیابد.
بلوک های پلیمری و ترکیبی نظیر پلی استایرن و پرلیتی
بلوک های پلی استایرنی و پرلیتی با هدف دستیابی به بیشترین مقاومت حرارتی طراحی شده اند تا تلفات گرما و سرمای جداره های بیرونی ساختمان به حداقل ممکن برسد. در نمونه های پلی استایرنی، دانه های انبساط یافته یونولیت نسوز با ساختار بتن ترکیب شده یا به صورت هسته میانی در بدنه بلوک تعبیه می شوند تا ضریب رسانایی به شدت کاهش یابد. بلوک های پرلیتی نیز از سنگ های آتشفشانی منبسط بر پایه سیلیس تولید می شوند و به وزن حجمی بسیار پایینی در مقیاس دیواری دست پیدا می کنند.
با وجود عملکرد حرارتی فوق العاده این متریال ها، مقاومت فشاری مکانیکی آن ها در برابر بارهای موضعی و ضربات جانبی پایین تر از قطعات اتوکلاو است. به همین دلیل، کاربرد آن ها به تیغه های داخلی بدون باربری محدود می شود و در هنگام شیارزنی تاسیسات یا اتصال ادوات سنگین باید تمهیدات تقویتی خاص لحاظ گردد. انتخاب این محصولات بیشتر در ویلاها و پروژه هایی که کاهش مصرف انرژی در اقلیم های سردسیر یا کویری اولویت مطلق است توجیه پیدا می کند.
| نوع بلوک سبک | چگالی خشک (kg/m³) | ضریب هدایت حرارتی (W/m.K) | مقاومت فشاری (MPa) | دقت ابعادی و نوع ملات | سرعت اجرا |
|---|---|---|---|---|---|
| بتنی هوادار اتوکلاو (AAC) | ۴۵۰ تا ۶۵۰ | ۰.۰۹ تا ۰.۱۴ | ۲.۵ تا ۵.۰ | بسیار بالا (خطا ۱ میلی متر) با چسب مخصوص | بسیار بالا (۲ تا ۳ برابر سنتی) |
| سنگدانه ای منبسط (لیکا) | ۷۰۰ تا ۱۱۰۰ | ۰.۱۷ تا ۰.۲۴ | ۲.۰ تا ۳.۵ | متوسط (خطا ۳ تا ۵ میلی متر) با ملات پایه سیمان | متوسط به بالا |
| پوکه معدنی طبیعی | ۱۱۰۰ تا ۱۴۰۰ | ۰.۳۰ تا ۰.۴۵ | ۱.۵ تا ۳.۰ | متغیر بر اساس کارگاه با ملات معمولی | متوسط |
| پرلیتی و پلی استایرن | ۵۰۰ تا ۸۰۰ | ۰.۰۷ تا ۰.۱۲ | ۱.۰ تا ۲.۰ | متوسط به بالا با چسب یا ملات پلیمری | بالا |
| آجر سفالی سنتی (جهت قیاس) | ۱۶۰۰ تا ۱۹۰۰ | ۰.۵۵ تا ۰.۷۰ | ۳.۰ تا ۶.۰ | پایین (خطا بالای ۵ میلی متر) با ملات ضخیم | کند و متکی بر نیروی سنتی |
تحلیل فنی مزایای بلوک سبک در اقتصاد و ایمنی پروژه
بهینه سازی بار مرده سازه و کاهش مصرف فولاد و بتن در اسکلت
در مهندسی زلزله، نیروی برشی پایه که به سازه وارد می شود رابطه ای کاملا خطی و مستقیم با وزن کل ساختمان یا همان بار مرده دارد. به کارگیری بلوک سبک در دیوارهای خارجی و جداکننده های داخلی، وزن دیوارهای محیطی و داخلی را به کمتر از نصف تقلیل می دهد. این کاهش بار در تراز طبقات باعث می شود مهندس محاسب بتواند مقاطع تیرها، ستون های پیرامونی و به ویژه ضخامت آرماتورهای فونداسیون را سبک تر و بهینه تر طراحی کند.
تجربه طراحی سازه ها اثبات کرده است که استفاده از بلوک سبک در ابتدای فاز طراحی فاز یک و دو می تواند مصرف آرماتور مصرفی در اسکلت بتنی را بین ۶ تا ۱۰ درصد کاهش دهد. این رقم در ساختمان های بلند مرتبه معادل صدها تن میلگرد و بتن است که بازگشت سرمایه اولیه چند برابری را برای کارفرما ایجاد می کند. بنابراین گران تر بودن قیمت اولیه بلوک با کیفیت نسبت به آجر سنتی، از طریق صرفه جویی مستقیم در خرید فولاد و سیمان اسکلت جبران می شود.
عایق بندی حرارتی و تطابق قطعی با الزامات مبحث نوزدهم
هزینه های تامین انشعاب گاز و برق و سخت گیری های نظارتی سازمان نظام مهندسی پیرامون اجرای دقیق مبحث ۱۹، نیاز به متریال با مقاومت حرارتی بالا را اجتناب ناپذیر کرده است. ضریب هدایت حرارتی یک بلوک استاندارد حدود یک چهارم مصالح سنتی است و در نتیجه، دیوار اجرا شده با این قطعات نیاز به عایق کاری های الحاقی گران قیمت نظیر پشم سنگ را در بسیاری از اقلیم ها برطرف می سازد. این عملکرد اجازه می دهد ساختمان با ضخامت دیواری کمتر، رده انرژی بالاتری دریافت کند.
در طول بهره برداری نیز کاهش بار برودتی و حرارتی واحدها به کاهش ظرفیت تجهیزات سرمایشی و گرمایشی (نظیر چیلر و پکیج) می انجامد که هزینه های تجهیزاتی اولیه را کاهش می دهد. کارایی حرارتی این بلوک ها نه تنها از هدر رفت سرمایه ساکنان جلوگیری می کند بلکه از تشکیل نقاط سرد و پدیده میعان در سطوح داخلی گچ کاری و سیاه شدن رنگ دیوار در فصول سرد پیشگیری به عمل می آورد.
کنترل انتقال صوت و ارتقای شاخص آسایش صوتی طبقات
یکی از معضلات روزمره در مجتمع های آپارتمانی امروزی، عبور صدای مکالمات، تاسیسات لوله کشی و رفت و آمدهای راهروها از میان تیغه های جداکننده واحدها است. تخلخل ناپیوسته موجود در بافت بلوک سبک به عنوان جاذب صوت عمل کرده و با ایجاد اصطکاک در مسیر امواج صوتی، انرژی صوت را به صورت میکرو گرما مستهلک می نماید. این ساختار رفتار بهتری در برابر اصوات هوابرد در فرکانس های متداول مکالمه نشان می دهد.
با انتخاب ضخامت های استاندارد، دیوارهای جداکننده بین واحدها به راحتی شاخص افت صوتی بیش از ۴۵ دسی بل را تامین می کنند که آسایش روانی کاملی را به دنبال دارد. در بیمارستان ها، فضاهای آموزشی و هتل ها که کنترل صوت یک الزام بهره برداری سخت گیرانه است، استفاده از این بلوک ها ارزش افزوده ای چشمگیر به حساب می آید. برای تثبیت این مزیت صوتی، پر کردن دقیق بندهای افقی و قائم با چسب مخصوص اهمیت فنی غیر قابل انکاری دارد.
جهش در سرعت تیغه چینی و کاهش هزینه های دستمزد کارگری
ابعاد هندسی بزرگ این بلوک ها (طول معمول ۶۰ سانتی متر و ارتفاع ۲۰ تا ۲۵ سانتی متر) موجب می شود سطح پوشش داده شده در هر بار چیدمان چندین برابر آجر و سفال باشد. علاوه بر آن، وزن سبک قطعات باعث می شود انرژی کارگر حین جابجایی هدر نرود و خستگی زودرس نیروی انسانی مانع افت راندمان کاری نشود. استادکاران ماهر دیوارچینی قادر هستند با بلوک سبک روزانه حجمی بین دو تا سه برابر دیوار سنتی را شاقول و اجرا نمایند.
کاهش زمان اتمام عملیات سفت کاری، هزینه های بالاسری کارگاه نظیر بیمه، تجهیز کارگاه، نظارت مقیم و اجاره تجهیزات را به شدت محدود می کند. همچنین به سبب سطوح کاملا تخت دیوار، نیازی به عملیات سنگین زیرسازی، گچ و خاک ضخیم یا سیمان کاری های چند سانتی متری وجود ندارد. این امر مصرف کیسه های گچ ساختمانی و زمان خشک شدن سطوح را به حداقل می رساند و مسیر را برای آغاز سریع مراحل نازک کاری هموار می سازد.
تاب آوری بالا در برابر آتش سوزی و خطرات حریق
ترکیبات معدنی و پایه سیلیکاتی موجود در بلوک سبک فاقد هرگونه ماده آلی قابل اشتعال بوده و این متریال را در بالاترین رده بندی رفتار در برابر آتش یعنی کلاس A1 قرار می دهد. در زمان وقوع آتش سوزی های ساختمانی، این بلوک ها ذوب نمی شوند، ساختار یکپارچه دیوار متلاشی نمی گردد و گازهای کشنده سمی به داخل راهروها یا واحدهای مجاور تصاعد پیدا نمی کند. این مزیت حیاتی، مسیر تخلیه اضطراری ساکنان را در لحظات حساس حادثه امن نگه می دارد.
بررسی های استاندارد نشان می دهد دیواری به ضخامت ۱۵ سانتی متر از بلوک های اتوکلاو می تواند تا بیش از ۴ ساعت دمای شدید بالاتر از ۱۰۰۰ درجه سانتی گراد را تاب بیاورد بدون آن که حرارت خطرناک به سمت دیگر منتقل شود. کارشناسان سازمان آتش نشانی برای صدور پایان کار در برج های مسکونی بلند مرتبه و انبارها، الزامات سخت گیرانه ای اعمال می کنند که بلوک سبک استانداردهای تعیین شده را با ضریب اطمینان بالا پاس می کند.
اجرای بی نقص تاسیسات مکانیکی و الکتریکی با شیارزنی آسان
کندن کانال برای لوله های آب سرد و گرم، فاضلاب و لوله های خرطومی برق در دیوارهای سفالی همواره با تخریب های خشن، شکستن حفره های متعدد و آسیب به ایستایی کلی دیوار همراه است. این فرآیند علاوه بر ایجاد نخاله های حجیم، نیازمند ترمیم مجدد با ملات های ترمیمی و اتلاف زمان زیادی است. در حالی که بلوک سبک به دلیل قابلیت برش پذیری مشابه چوب، با ابزارهای ساده ای مانند اره های برقی، شیارزن های دو تیغه یا رنده های تاسیساتی به شکلی بسیار دقیق تراشیده می شود.
ایجاد شیارهای دقیق با عمق مهندسی شده باعث می شود قوطی های کلید و پریز و لوله های تاسیسات دقیقا در موقعیت طراحی شده فیکس گردند بدون آن که پیوستگی دیوار تضعیف شود. میزان نخاله برداری کارگاهی پس از عملیات تاسیسات با این بلوک ها نزدیک به صفر است و تکه های سالم برش خورده نیز قابلیت استفاده در بخش های انتهایی دیوار یا بالای نعل درگاه ها را دارند. این تمیزی در عملیات اجرایی، نظم کارگاهی را متحول می کند.
بررسی شفاف چالش ها، محدودیت ها و راهکارهای اجرایی
هر متریال مهندسی در کنار مزایای چشمگیر، دارای محدودیت های فیزیکی است که چشم پوشی از آن ها می تواند به خسارات کارگاهی منجر شود. بلوک سبک به علت داشتن سلول های باز، خاصیت مکندگی و جذب آب بالاتری در مقایسه با بتن متراکم دارد. بنابراین اگر این بلوک در نمای خارجی ساختمان بدون پوشش محافظتی و اندودهای نفوذ ناپذیر آب رها شود، می تواند رطوبت باران را جذب کرده و در مناطق سردسیر بر اثر پدیده یخبندان دچار فرسایش پوسته ای گردد؛ راهکار این معضل، اجرای یک لایه پرایمر آب بند یا اجرای صحیح عایق زیر نمای اصلی است.
نکته دوم، مقاومت فشاری پایین تر این بلوک نسبت به بلوک های سنگین باربر است؛ از این رو استفاده از بلوک سبک در دیوارهای باربر سازه ای یا دیوارهای برشی اکیدا ممنوع بوده و کاربرد آن به طور اختصاصی برای تیغه های غیر باربر تدوین شده است. جهت اتصال کابینت های دیواری، رادیاتورهای سنگین و بویلرها به این دیوارها، نباید از پیچ و رولپلاک های معمولی استفاده شود؛ بلکه استفاده از رول بولت های پروانه ای و انکرهای ویژه بتن های متخلخل الزامی است تا بار به صورت صفحه ای در بافت بلوک پخش شود.
چک لیست تخصصی خرید بلوک سبک؛ نکات حیاتی پیش از سفارش
- [ ] بررسی گواهی نامه فنی معتبر و تاییدیه رسمی از مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی به تاریخ روز
- [ ] کنترل تطابق ویژگی های فیزیکی بلوک با استاندارد ملی ایران شماره ۸۵۹۳ در برگه نتایج آزمایشگاهی
- [ ] اندازه گیری وزن بلوک در حالت خشک و اطمینان از قرارگیری در رده دانسیته اسمی اعلام شده توسط کارخانه
- [ ] تست مقاومت با اره کشی؛ برش باید روان انجام گیرد و سطح برش خورده بدون پودر شدگی و حفره های درشت باشد
- [ ] سنجش رواداری و خطای ابعادی؛ ابعاد حداقل ۱۰ بلوک تصادفی با کولیس کنترل شود (خطای مجاز کمتر از ۲ میلی متر)
- [ ] بررسی گوشه ها و لبه ها؛ قطعات باید کاملا گونیا و بدون لب پریدگی، ترک های طولی یا اعوجاج تحویل شوند
- [ ] تطبیق ضخامت بلوک با کاربری دیوار؛ ضخامت ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر برای دیوارهای پیرامونی و ضخامت ۸ تا ۱۰ سانتی متر برای تیغه های داخلی
- [ ] محاسبه و سفارش چسب پلیمری سازگار متناسب با تناژ بلوک (به ازای هر متر مکعب دیوار معمولا ۲۰ تا ۲۵ کیلوگرم چسب خشک نیاز است)
- [ ] درخواست تحویل به صورت بسته بندی تسمه کشی شده روی پالت های چوبی استاندارد به منظور ممانعت از شکستگی در مسیر حمل و تخلیه
بررسی عددی و مطالعه موردی در یک پروژه ساختمانی واقعی
برای مشاهده اثر اقتصادی استفاده از بلوک سبک، پروژه ای ۶ طبقه مسکونی با سطح زیربنای کل ۱۸۰۰ متر مربع در شهر تهران را ارزیابی می کنیم. در مرحله طراحی اولیه محاسبات سازه ای، مهندس طراح دیوارهای خارجی را سفال ۱۵ سانتی متر و دیوارهای داخلی را تیغه ۱۰ سانتی متر همراه با ملات ماسه سیمان مد نظر قرار داده بود. پس از بازنگری اقتصادی، مصالح به بلوک سبک AAC تولید کارخانه آذربان بلوک همراه با چسب پلیمری تغییر یافت.
نتایج به دست آمده از نرم افزارهای مدلسازی سازه و گزارش مالی به شرح زیر رقم خورد:
کاهش بار مرده کل ساختمان به میزان حدود ۳۱۰ تن، امکان اصلاح ابعاد ستون های میانی و کاهش ضخامت تیرهای بتنی را فراهم ساخت. این موضوع مستقیما مصرف میلگرد سازه را به میزان ۸.۵ درصد معادل حدود ۱۲ تن آرماتور کاهش داد که با احتساب نرخ روز فولاد، صرفه جویی کلانی در ابتدای کار ایجاد کرد.
در فاز اجرای سفت کاری، عملیات دیوار چینی که طبق زمان بندی با سفال ۶۰ روز کاری پیش بینی شده بود، توسط اکیپ تخصصی در مدت ۲۲ روز تقویمی با خطای شاقولی نزدیک به صفر خاتمه یافت. نیاز به گچ و خاک به طور میانگین از ضخامت ۳ سانتی متر به کمتر از ۸ میلی متر تقلیل یافت که صرفه جویی چشمگیری در هزینه مصالح و هزینه بارگیری طبقات به بار آورد. ارزیابی نهایی کارفرما نشان داد با وجود پرداخت ۲۵ درصد مبلغ بیشتر برای خرید متریال بلوک، کل هزینه سفت کاری و نازک کاری این ساختمان حدود ۱۱ درصد کمتر از پیش بینی های اولیه تمام شد.
اشتباهات رایج در خرید، بارگیری، تخلیه و دیوار چینی با بلوک سبک
یکی از فاحش ترین اشتباهات سازندگان، وسوسه خرید بر اساس قیمت های پایین کارگاه های غیر استاندارد و متفرقه است. بلوک هایی که در دیگ های اتوکلاو فرآوری نمی شوند یا فرمولاسیون آهک و آلومینیوم آن ها نامتعادل است، دچار پدیده خزش شدید و ترک های مویی بعد از گچ کاری می گردند که رفع آن مستلزم هزینه های اصلاحی سنگین است. همیشه پیش از خرید باید خط تولید کارخانه، مدارک آزمون و تاییدیه های استاندارد از سوی شرکت تامین کننده استعلام گردد.
اشتباه بزرگ دیگر در فاز اجرا، اصرار برخی بناهای سنتی به چیدن بلوک سبک با ملات ضخیم ماسه سیمان است. این کار تمام مزایای عایق حرارتی بلوک را تخریب کرده و پل های حرارتی شدیدی در محل بندها به وجود می آورد. ضمنا ملات سیمانی سنتی آب بلوک را به سرعت می کشد و پیوند ضعیفی تشکیل می دهد که سبب تزلزل مکانیکی دیوار می شود؛ چیدن بلوک باید الزاما با چسب نازک پلیمری و ماله شانه ای مخصوص انجام گیرد.
تخلیه غیر اصولی بلوک ها به صورت کمپرسی در پای کارگاه نیز از اشتباهات پر تکرار است که به لب پر شدن و شکستگی تا ۲۰ درصد محموله منجر می شود. تخلیه باید با جرثقیل کفی، پالت چنگک دار یا لیفتراک با دقت کامل روی بستری هموار صورت پذیرد. همچنین پیش از اجرای رج اول، باید رطوبت دهی مناسب به بلوک ها با آب پاش صورت گیرد تا مکش آب چسب رخ ندهد و رج ابتدایی حتما با ملات سیمانی تراز تراز گردد تا شاقول بودن دیوارهای بالایی تضمین باشد.
ضوابط مهار لرزه ای و هماهنگی با پیوست ششم استاندارد ۲۸۰۰
طبق دستورالعمل های ویرایش چهارم آیین نامه ۲۸۰۰ ایران (پیوست ششم)، دیوارهای پیرامونی و تیغه های داخلی باید از سیستم سازه اصلی جداسازی شوند تا در اثر تغییر مکان جانبی طبقات، بارهای لرزه ای مخرب به تیغه وارد نشده و از کمانش درون صفحه ای و برون صفحه ای ممانعت به عمل آید. برای بلوک سبک، این جداسازی مستلزم به کارگیری قطعات اتصالی ویژه، وال پست های منقطع فلزی و بست های رادیکالی استاندارد است.
در اجرای دیوارهای بلوک سبک، استفاده از میلگرد بستر خرپایی یا نردبانی از جنس فولاد گالوانیزه ضد زنگ در هر دو یا سه رج یک بار، از ارکان ضروری آیین نامه است. این میلگردها تنش های کششی حاصل از باد و زلزله را مهار کرده و از ایجاد ترک های قطری جلوگیری می کنند. مجموعه آذربان بلوک در کنار تولید انواع بلوک استاندارد، تجهیزات نوین پیوست ششم شامل میلگرد بستر، وادارهای میانی و بست های ارتجاعی را نیز منطبق با مشخصات مهندسی در اختیار پروژه ها می گذارد تا الزامات نظارتی به طور کامل رفع گردند.
جمع بندی و راهنمای سفارش از کارخانه آذربان بلوک
در صنعت ساخت و ساز معاصر، انتخاب مصالح ساختمانی باید با رویکرد بهینه سازی هزینه ها در طول چرخه حیات بنا صورت گیرد. بلوک سبک نه تنها یک المان عایق و سبک برای سبک سازی ابعاد سازه است، بلکه با تسریع تحویل پروژه، کاهش هزینه های تاسیساتی، صرفه جویی در دستمزد کارگری و پاس کردن مقررات ملی ساختمان، یک دارایی اقتصادی برای سرمایه گذاران و سازندگان به شمار می رود. خرید از مراکز معتبر تضمین کننده ثبات خواص فیزیکی و مقاومت نهایی است.
کارخانه آذربان بلوک با بهره مندی از ماشین آلات اتوماتیک، استفاده از مواد اولیه استاندارد و سیستم دقیق کنترل کیفیت در تمامی مراحل پخت و برش، آماده تامین نیاز انواع پروژه های ساختمانی در سراسر کشور است. تامین به موقع مصالح، ارائه مشاوره های محاسباتی رایگان، ارائه تست شیت های آزمایشگاهی و عرضه سبد کامل اتصالات پیوست ششم، آسودگی خاطر مهندسان را به ارمغان می آورد. برای استعلام قیمت روز، دریافت نمونه فیزیکی در محل کارگاه یا دریافت مشاوره فنی برای پلان پروژه خود، می توانید با کارشناسان فروش آذربان بلوک ارتباط برقرار نمایید.
سوالات متداول
آیا استفاده از بلوک سبک در دیوارهای باربر مجاز است؟
خیر، بلوک سبک بر اساس تمامی نشریات معتبر نظام مهندسی و مقررات ملی، برای دیوارهای غیر باربر و تیغه های جداکننده طراحی شده است. مقاومت فشاری این مصالح بین ۲.۵ تا ۵ مگاپاسکال بوده و توان باربری ثقلی سقف ها را ندارد؛ بنابراین صرفا باید در سیستم های اسکلت فلزی یا بتنی با قاب ساختمانی اجرا شود.
نحوه عایق کاری بلوک سبک در دیوارهای سرویس بهداشتی و حمام چگونه است؟
در دیوارهای مناطق خیس، اجرای بلوک سبک بدون مانع است اما باید پای دیوار روی یک رج کلاف بتنی یا ماهیچه سیمانی مسلح قرار گیرد. سپس اجرای عایق های رطوبتی نظیر قیر و گونی یا عایق های پلیمری الاستومری تا ارتفاع مشخص روی سطح دیوار انجام می شود تا تخلخل های بلوک در تماس مستقیم و درازمدت با رطوبت مایع قرار نگیرد.
ضخامت چسب مورد استفاده برای چیدن بلوک سبک چقدر است؟
چسب مخصوص بلوک که پایه سیمانی پلیمری دارد باید با استفاده از ماله دندانه دار و با ضخامت کنترل شده بین ۲ تا ۳ میلی متر در بندهای افقی و قائم اجرا گردد. اجرای چسب به صورت ضخیم یا استفاده از ملات ماسه سیمان معمولی، کارایی حرارتی بلوک را مختل می کند و استحکام نهایی را کاهش می دهد.
چگونه می توان وسایل سنگین نظیر کابینت و پکیج را روی این دیوارها محکم کرد؟
برای تثبیت بارهای متمرکز سنگین روی دیوار بلوک سبک، از رول بولت های انبساطی پروانه ای نایلونی یا انکر بولت های شیمیایی مخصوص بتن هوادار استفاده می شود. این قطعات با ایجاد درگیری هندسی مخروطی در داخل بافت متخلخل بلوک، ظرفیت باربری اتصالات را افزایش داده و از هرگونه لقی جلوگیری می کنند.
آیا بلوک سبک در برابر موریانه و حشرات موذی مقاوم است؟
بله، بر خلاف پنل های چوبی یا متریال های حاوی پلی استایرن های متفرقه، مواد پایه این بلوک کاملا غیر آلی و معدنی است. محیط فیزیکی و شیمیایی این محصول هیچ گونه ماده غذایی یا جاذبه ای برای جانوران موذی و موریانه ندارد و مانع از لانه گزینی حشرات در جداره های ساختمان می شود.